Zwiń menu

CZY TE SAME REAKCJE/DECYZJE CZŁOWIEKA SĄ OPTYMALNE W RÓŻNYCH SYTUACJACH? (28 kwietnia 2017 r.)

BODZIEC docierający do człowieka jest PRZYCZYNĄ, która może wywołać różne REAKCJE, będące jego SKUTKIEM.

Na reakcje/postępowanie człowieka mają wpływ docierające do niego bodźce oraz on sam dzięki temu, że występuje u niego obieg refleksyjny (powstający wówczas, gdy pojawia się wzajemne oddziaływanie między korelatorem a homeostatem).

Człowiek w określonej sytuacji zachowa się tak, jak to wynika z jego aktualnej struktury. Jeśli znany byłby dokładnie chwilowy stan otoczenia i aktualna struktura człowieka, można byłoby trafnie przewidywać jego zachowania w danej sytuacji.
Jeśli system/człowiek oddziałuje na otoczenie to wywołuje w nim zmiany – wywoła takie zmiany tylko wtedy, gdy w nim samym zajdą zmiany.

JAKIE POWINNY BYĆ ZMIANY ZACHODZĄCE W SYSTEMIE/W CZŁOWIEKU?
Do określenia tego, jakie zmiany powinny zachodzić w systemie/w człowieku użyłabym słowa OPTYMALNE. Jeśli byłyby zbyt małe, to człowiek nie będzie skutecznie oddziaływał na otoczenie – nie będzie nim skutecznie sterował. Jeśli byłyby zbyt duże, mogą zagrażać jego egzystencji. Zachowania człowieka przynoszące mu największe korzyści nie powinny więc być ZBYT AKTYWNE (bo mogą go zniszczyć) ani ZBYT BIERNE (bo mogą być nieskuteczne).

Przy podejmowaniu decyzji podstawowe znaczenie ma funkcja homeostatyczna w człowieku, dzięki której uzyskiwane są w nim STANY ZOPTYMALIZOWANE, jego całego organizmu. (Jerzy Zięba w książce pt.: „Ukryte terapie” napisał: „Organizm nasz jest tak stworzony, że zawsze dąży do homeostazy. Innymi słowy, nawet jeśli nastąpi zaburzenie jego równowagi, wtedy on sam stara się do równowagi powrócić. Czasami jednak to się nie udaje i wtedy… chorujemy”).
Na temat funkcji homeostatycznej/samoregulacyjnej pisałam między innymi w postach zamieszczonych w dniach: 4, 11, 18 grudnia 2015 roku.

ZMIANY OPTYMALNE może zapewnić prawidłowo działający mechanizm homeostatyczny, dzięki któremu człowiek steruje się w interesie własnym. Skutki tego mechanizmu są widoczne u człowieka w procesach:

  • energetycznych (między innymi utrzymywanie odpowiedniej temperatury ciała);

  • informacyjnych (sprzyjanie informacjom wywołującym korzystne dla człowieka reakcje, a ograniczanie wpływu informacji wywołujących reakcje niekorzystne dla niego).

Homeostat dokonuje selekcji bodźców oraz wyboru reakcji, która będzie zależała od jego struktury i od stanu ludzkiego organizmu.

JAKIE REAKCJE CZŁOWIEKA SĄ DLA NIEGO NAJBARDZIEJ KORZYSTNE?
Każdą reakcję/postępowanie/działanie człowieka poprzedza podjęcie decyzji, która jest przyczyną tego działania i wywołuje je. Podjęcie decyzji jest problemem informacyjnym.

Z punktu widzenia kryterium jakim jest dążenie do równowagi funkcjonalnej, najbardziej niekorzystne dla człowieka są te jego reakcje, w efekcie których zakłócona zostaje równowaga funkcjonalna. Są one tym bardziej niekorzystne, im większe jest zakłócenie równowagi funkcjonalnej.

Natomiast najkorzystniejsze są te reakcje człowieka, w wyniku których następuje przywrócenie jego stanu równowagi funkcjonalnej, chociaż każde zmniejszenie wcześniejszego zakłócenia też jest korzystne.

W związku z powyższym KRYTERIUM jakim jest dążenie do równowagi funkcjonalnej powinno stanowić KRYTERIUM OPTYMALIZACJI przy podejmowaniu decyzji.

CZY TE SAME BODŹCE MOGĄ WYWOŁYWAĆ U TEGO SAMEGO CZŁOWIEKA RÓŻNE REAKCJE?

Wiele osób zaobserwowało, że ten sam człowiek w takich samych sytuacjach zachowuje się odmiennie.

Wobec braku wiedzy pozwalającej naukowo wyjaśnić mechanizm ukazujący prawidłowości zachodzących zależności między odbieranymi przez człowieka bodźcami a jego reakcjami, sięgano do mitów o roli „niematerialnej duszy” człowieka propagowanej głównie w doktrynach religijnych i czyni się to do dziś.

Ten sam człowiek w takich samych sytuacjach zachowywałby się jednakowo wówczas, gdyby jego struktura nie ulegała zmianom, co w przypadku systemu autonomicznego nie jest możliwe, gdyż efektem zachowania tego systemu jest dokonująca się w nim zmiana.

Zilustruję to następująco:

  • stan systemu/człowieka przed pierwszym zachowaniem był S1;

  • stan systemu/człowieka po pierwszym jego zachowaniem jest S2;

  • stan systemu/człowieka przed drugim jego zachowaniem był S2;

  • stan systemu/człowieka po drugim jego zachowaniu jest S3;

  • stan systemu/człowieka przed jego n-tym zachowaniem był S(n);

  • stan systemu/człowieka po jego n-tym zachowaniu jest S(n+1).

Tak więc kolejne zachowanie systemu/człowieka nie będzie zachowaniem identycznym jak zachowanie poprzednie.

CO MOŻE WYWOŁYWAĆ ZMIANY W CZŁOWIEKU?
Istnieją dwie podstawowe przyczyny zmian wywoływanych w człowieku (w jego strukturze):

  • w sytuacji, w której do człowieka nie docierają żadne bodźce ani też nie przejawia on żadnych reakcji, zmiany pojawią się na skutek zachodzących w nim procesów fizjologicznych oraz w efekcie dokonującego się w nim bezustannie procesu spadku jakości tworzywa organizmu, określanego procesem starzenia;

  • w sytuacji, w której do człowieka dociera bodziec, zmiany zachodzą dodatkowo w skutek tego, że bodziec powoduje w jego mózgu wzrost przewodności korelacyjnej.

Z wyżej przytoczonych argumentów wynika, że zmiany (oczywiście o różnym charakterze i różnej wielkości) zachodzą w człowieku bezustannie – wynikają więc z tego jednoznacznie trzy możliwości:

  • OPTYMALNA REAKCJA człowieka w jednej sytuacji, może okazać się nieoptymalna w takiej samej sytuacji, która miała miejsce później.

  • Może się też zdarzyć, że OPTYMALNA REAKCJA człowieka w danej sytuacji, może okazać się w innej sytuacji również optymalna.

  • Może się zdarzyć, że NIEOPTYMALNA REAKCJA człowieka w jednej sytuacji, może okazać się optymalna w innej sytuacji.

Rozważania w powyższym wpisie dotyczyły podejmowania decyzji/przejawiania reakcji przez człowieka w aktualnej sytuacji, w której się znajduje – tego rodzaju decyzje profesor Marian Mazur nazwał DECYZJAMI SAMORODNYMI. Przy takich decyzjach człowiek wykorzystuje informacje pozyskiwane w trakcie aktualnej sytuacji decyzyjnej oraz informacje, które zarejestrował/pozyskał w przeszłości, a więc wynikające z jego życiowych doświadczeń i preferencji – tego rodzaju decyzje ludzie podejmują najczęściej. Za bardzo ważne zagadnienie, uważam jednak podejmowanie decyzji, które będą optymalne nie tylko w aktualnej sytuacji, ale również w sytuacjach, które pojawią się w przyszłości.

W kolejnym wpisie spróbuję odpowiedzieć na pytanie:
CZY DOPUSZCZALNE JEST BY WŁADZA PODEJMOWAŁA DECYZJE SAMORODNE?

Zbiór wszystkich publikacji dostępny na stronie: http://www.jolantawilsz.pl/tresci-zamieszczone-na-fanpage